Chút lưu lại

Go Back   Chút lưu lại > Văn Học/Nghệ Thuật > Tùy bút - Ký - Phiếm luận - Biên khảo
Trang nhà Phòng ảnh Thơ mới Download mViet Lưu bút

Tùy bút - Ký - Phiếm luận - Biên khảo
Những cảm hứng cho bạn trong một thoáng để rồi viết lên những tâm tình bạn nghĩ. Hoặc có thể là những đoản khúc, tản văn, biên khảo, nhật ký, bài viết bạn sưu tầm về quê hương, đất nước, con người ... trên Web ...v....v...

Trả lời
 
Thread Tools Display Modes
Old 25-01-2011, 09:00 PM   #1
Tuan Nguyen's Avatar
Tuan Nguyen
Senior Member

 
Join Date: Jan 2011
Đã Cảm ơn: 52
Được cảm ơn: 211 lần/110 bài
Status:Tuan Nguyen is offline
 
Tuan Nguyen is on a distinguished road

Default BÀI THƠ “ÔNG ĐỒ” VỚI HÌNH ẢNH HOA ĐÀO


Trước năm 1975, giai đoạn miền Bắc vẫn còn là một bí mật, đối với những người lớn lên và trưởng thành tại miền Nam, thì cứ mỗi mùa xuân tới, đọc các trang báo xuân, nghe những văn nghệ sĩ, những người bắc di cư vào Nam nhắc lại những kỉ niệm về những mùa xuân tại miền Bắc thì trong tôi lại nảy sinh ra những háo hức, sự ham thích về một mùa xuân Hà Nội. Thích nhất là nghe nói và tả về hoa đào tại miền Bắc, biểu tượng cho mùa xuân cũng như hoa mai tại miền Nam.
Lòng hiếu kỳ, sự tò mò về hoa đào lại càng gắn kết trong tôi sự thích thú với bài thơ “Ông đồ” của Vũ Đình Liên:

“Mỗi năm hoa đào nở,
Lại thấy ông đồ già
Bày mực tàu giấy đỏ.
Bên phố đông người qua”
4 câu thơ đầu phác vẽ cảnh sinh hoạt mùa xuân tại miền Bắc với hai biểu tượng: Hoa đào nở và ông đồ già.
- Thiên nhiên: Hoa đào nở.
- Con người: Ông đồ già
Ông đồ già làm gì?
Bày mực tàu giấy đỏ bên phố đông người tấp nập qua lại, ông đồ viết thuê những câu đối bằng chữ nho (chữ Hán) để chúc tụng đầu năm:
“Bao nhiêu người thuê viết
Tấm tắc khen ngợi tài
Hoa tay thảo những nét
Như phượng múa rồng bay”
Đây là một nếp sinh hoạt đông đúc, mang đượm tính văn hóa, biểu tượng cho nền văn học Hán Nôm và cũng biểu tượng cho nét tinh túy, ngàn năm văn vật của đất Thăng Long Hà Nội. 4 câu thơ thể hiện sự sùng mộ của con người thời kỳ chữ Hán đang còn được ưa chuộng.
Tuy nhiên theo dòng thời gian, sự mai một của một nền văn học đã lỗi thời kéo theo cảnh chợ chiều của một nếp sinh hoạt văn hóa:
“Nhưng mỗi năm mỗi vắng.
Người thuê viết nay đâu?
Giấy đỏ buồn không thắm,
Mực đọng trong nghiên sâu...”
Hình ảnh giấy đỏ buồn không thắm (tái tê) vì không thấm mực diễn tả tâm trạng biến chuyển của "tờ giấy" và nghiên "sầu" vì mực đọng mãi trong nghiên thật quá hay vì sự so sánh. Tác giả đã nhân hóa “giấy đỏ” và “nghiên” đựng mực. Cả hai đã có tâm trạng chán chường vì “người thuê viết” mỗi năm, mỗi vắng dần.
Bị người đời bỏ rơi, ông đồ ngồi trầm ngâm. Và 4 câu tiếp, tác giả đã phác họa một bức tranh, tuy không phải là tĩnh vật (nature morte) nhưng qua hình ảnh “lá vàng rơi trên giấy”, “ngoài trời mưa bụi bay” trở thành một cái nền làm nổi bật hình ảnh “ông đồ” như một tượng đá, không còn hoạt động, không còn tiếp cận với khách qua đường: Ông đồ, cái nghiên mực, tờ giấy đỏ. Tất cả tạo thành một bức tranh tĩnh, bất động (immobile).
“Ông đồ vẫn ngồi đó.
Qua đường không ai hay
Lá vàng rơi trên giấy,
Ngoài trời mưa bụi bay”
Câu “Ông đồ vãn ngồi đó”, “Qua đường không ai hay” diễn tả rất tuyệt vời thân phận của ông đồ - sự cô độc, ông ngồi đó mà như đã chết rồi, hay nói cách khác ngồi như hòn đá, cục đất người qua đường chẳng ai hay biết.
4 câu cuối thì hình ảnh “ông đồ” chỉ còn là kí ức, là kỉ niệm:
“Năm nay đào lại nở
Không thấy ông đồ xưa.
Những người muôn năm cũ.
Hồn ở đâu bây giờ?
Hai câu sau cùng: Những người muôn năm cũ, hồn ở đâu bây giờ? Mệnh đề nghi vấn là một tiếng thở dài, than tiếc cho một thời kỳ hoàng kim nay chỉ còn là hoài niệm.
Nếu nhạc sĩ La Hối chỉ một bản nhạc “Xuân và tuổi trẻ” mà nổi tiếng thì ta có thể nói, qua bài thơ “Ông đồ”, Vũ Đình Liên đã được biết đến như là một trong những nhà thơ mới trong thời kỳ tiếp cận văn học lãng mạn Tây phương với những nhà thơ mới tiêu biểu Xuân Diệu, Huy Cận, …(các bạn có thể tìm hiểu thân thế nhà thơ Vũ Đình Liên qua mạng google)
Và cứ thế, mỗi mùa xuân qua, với bao thay đổi, biến thiên của hoàn cảnh xã hội, bài thơ “Ông đồ” vẫn ngự trị trong tôi một lòng hoài niệm, một ấn tượng đẹp, thương xót cho một triều đại qua hình ảnh ông đồ và hoa đào. Ông đồ và những người muôn năm cũ thì đã đi xa, xa lắm rồi, nhưng còn hoa đào?
Miền Nam sau 1975, mỗi lần giáp tết, tại các chợ hoa, các lề đường tại một số trọng điểm Đà Nẵng, người dân được chứng kiến các nhành đào được bày bán la liệt. Có cành cắt để cắm, có cành là một cây để nguyên, mang về nhà có thể cắm vào chậu trồng thử nghiệm luôn. Nhìn chung hoa đào và hoa mai có những đặc tính giống nhau và khác nhau: Điểm giống nhau giữa hai loại cây là cùng nở vào mùa xuân và là biểu tượng cho mỗi miền. Miền Bắc: Hoa đào. Miền Nam: Hoa mai. Một điểm giống nhau nữa là cả hai đều có dáng khẳng khiu, khi chuẩn bị ra hoa và nở thì rụng lá. Một điểm giống khác, là người chơi hoa đều chọn mai hay đào với thế vươn lên cao, thẳng không bị trở ngại như cành bị gãy hay bị trĩu xuống đất, …Nhưng với thế đẹp thì các bạn khỏi lo, cành đào trăm cành như một đều ở thế vươn lên trời và không bao giờ có cành đi lạc xuống đất!

Điểm khác nhau giữa hai loại hoa là hoa mai, khi nở xòe ra 5 cánh, màu vàng, có khi chỉ 4 cánh, người ta gọi là tứ quý (đầu năm mà có được cánh hoa nở 4 cánh thì người ta rất quý, xem như quanh năm mọi việc đều may mắn!), có khi lại được 6 cánh (gọi là lục phú: quá tuyệt), nhưng giống mai miền Nam thì tất cả các cành hoa đều nở rất nhiều cánh, có cái nở đến 10, 15 cánh là bình thường. Vì vậy hoa mai miền Nam đã phá tan đi cách bói, xem hoa đầu năm tại Huế.
Hoa mai Huế rất bực mình vì hoa mai miền Nam!
Mô típ hoa đào, khi nở thì không xòe ra cánh. Hoa đào nở trông như một đóa trà mi nhỏ. Một điểm khác nhau nữa: Hoa mai màu vàng, có hương thơm thanh khiết thoang thoảng, như giống mai ở Huế, người ta gọi là thanh mai.
Sáng mồng một tết, bạn thức giấc lúc trời còn ửng tối, bạn phát hiện một mùi hương thoảng nhẹ, rất dễ chịu, nó giống như hoa hồng, nhưng không phải là hoa hồng, nó giống như hương thơm lan Cát ti da, nhưng cũng không phải. Đây là mùi hương thoảng nhẹ, thanh khiết, làm say đắm lòng mình, một cài gì đó rất êm dịu, thân thương. Phải chăng là hương thanh mai. Bạn chợt nhìn lên, cành mai ở trên bàn, có mấy cái đang nở , xòe ra 5 cánh, có cái còn hàm tiếu, như đang nhìn bạn, mĩm cười chào năm mới. Tự nhiên bạn cảm thấy lòng mình trong sạch, thánh thiện vô cùng. Mọi dục vọng đời thường, mọi phiền lụy bỗng tan biến.
Ôi! Thương vô cùng cánh hoa mai sáng mồng một tết.
Nhưng với hoa đào, màu hồng, sắc màu rực rỡ tráng lệ kia, bạn đừng bao giờ tưởng nhớ được một mùi hương. Hoa đào hữu sắc nhưng không hương. Ôi có nỗi thất vọng nào lớn hơn!
Bạn nhé, đừng nghĩ rằng tôi có sự kỳ thị với loài hoa, đừng bao giờ đứng trên quan điểm chính trị để phê phán! Tôi chỉ là khách thưởng ngoạn hoa và từ lâu ôm ấp một hình bóng đẹp về hoa đào, nay cảm thấy buồn vì sao đào lại không hương!
Chào bạn năm mới, chúc bạn mọi điều tốt đẹp!

(cùng gởi đactrung.net)

Chỉnh sửa lần cuối bởi Tuan Nguyen ngày 28-01-2011 lúc 07:05 PM.
Reply With Quote
Old 25-01-2011, 10:13 PM   #2
mviet2's Avatar
mviet2
Administrator

 
Join Date: Sep 2007
Đã Cảm ơn: 0
Được cảm ơn: 4 lần/3 bài
Status:mviet2 is offline
 
mviet2 has disabled reputation

Default Góp Ý!

Thời Ông Đồ cũng cùng thời với các câu thơ sau:

"Mười mấy năm xưa ngọn bút lông
Xác xơ chẳng bợn chút hơi đồng
Bây giờ Anh đổi lông ra sắt
Cách kiếm ăn đời có nhọn không"

Thời Phát thuộc, học sinh bằng tiểu học đã được "vinh quy bái tổ" về làng. lương thầy đồ chỉ là gà xôi, gạo đội mỗi năm cúng Thầy. Còn học cho Tây dùng cây viết sắt lương quá chêng lệch. Nề nếp dân Việt bị lung lay và đổi nhiều. Sau Tây đi, Cộng sản miền Bắc, tự do miền Nạm trong Nam, đi làm cho Mỹ dẫu là con sen cũng hơn thập bội lương của thầy hiểu trưởng trường trung học. Tôi đã nhận ra điều này khi thầy hiệu trưởng của tôi buồn vì đứa con út của ngài da ngăm đen tóc quăn. Thầy đã cạo đầu con nhẵn thín! :

Thầy đồ đi, thầy phán tới,... và lần nữa thầy Phán đi (với sâm banh với sữa bò), me Mỹ tới với promage, với đứa con lai...

Anh đi lính Trung sĩ
Em ở nhà lấy Mỹ nuôi con,
Khi xong công việc nước non
Anh về Anh có Mỹ con Anh bồng (Đồng Dao)

Rồi nữa các đưa con lai bị xã hội tẩy chay... rồi CS vô miền nam, các em lai lại đước quí như vàng...vì em là giấy thông hành, là cửa ngõ đi Mỹ!

Hình ảnh ông Đồ là hình ảnh thầy Phán, là me Mỹ, là đứa con lai...
Hình ảnh thầy đồ vẫn là hình ảnh sâu đậm nhất!
Reply With Quote
Old 26-01-2011, 01:34 AM   #3
Tuan Nguyen's Avatar
Tuan Nguyen
Senior Member

 
Join Date: Jan 2011
Đã Cảm ơn: 52
Được cảm ơn: 211 lần/110 bài
Status:Tuan Nguyen is offline
 
Tuan Nguyen is on a distinguished road

Default Chào bạn

Cảm ơn bạn đã đọc bài viết và có những ý nghĩ xoay quanh hình ảnh "ông đồ".
Chúc bạn năm mới vui nhiều!
Reply With Quote
Trả lời

Bookmarks

Những Chủ Đề Tương Tự
Đề tài Người gởi Chuyên mục Trả lời Bài viết cuối
MỘT NGÀY TẠI VN QUA BÁO CHÍ, TRUYỀN HÌNH HoaiVienPhuong Chuyện Đông - Chuyện Tây 0 28-09-2011 07:25 PM
XIN EM TẤM HÌNH Hương Bình Tùy bút - Ký - Phiếm luận - Biên khảo 0 16-09-2010 09:04 AM
HÌNH ĐỘNG HOA HỒNG CONHAKO Góc Nhiếp Ảnh và Hội họa 32 25-06-2010 08:39 PM
HÌNH CỦA TUI ĐÂY NÈ mai_huong Góc ảnh Thành viên 0 09-04-2006 11:40 PM
TUI GỞI ĐƯỢC HÌNH RỒI NÈ anhba_quanho Góc ảnh Thành viên 8 05-10-2005 04:15 AM



Hiện thời số người đang xem chủ đề này là: 1 (0 Thành viên và 1 Khách)
 
Thread Tools
Display Modes

Quyền Hạn Gởi bài
Bạn không được quyền gửi bài mới
Bạn không được quyền gửi trả lời
Bạn không được quyền gửi kèm file
Bạn không được quyền sửa bài

BB code đang Mở
Smilies đang Mở
[IMG] đang Mở
HTML đangTắt

Chuyển nhanh đến

Múi giờ GMT -7. Hiện tại là 01:32 AM.


Chút Lưu Lại không chịu bất cứ trách nhiệm gì về nội dung bài đăng của tất cả Thành viên.
Nhóm Điều Hợp có toàn quyền chỉnh sửa, xóa bỏ, dời chỗ bài đăng, hay khóa tên Thành viên mà không cần giải thích lý do.

Powered by vBulletin® Copyright ©2000 - 2017, Jelsoft Enterprises Ltd.
Copyright © 2017 @ www.chutluulai.net. All rights reserved.
Vietnamese Language by www.mvietx.org.